Các món chay cúng Rằm tháng Giêng như xôi gấc, canh nấm, nem, miến xào, đậu hũ kho… vừa ngon vừa dễ làm, giúp gia chủ chiêu tài lộc, vạn sự bình an.
Rằm tháng Giêng là dịp quan trọng để cầu an, nên nhiều gia đình ưu tiên dâng các món chay cúng Rằm tháng Giêng thanh tịnh nhằm tỏ lòng thành kính. Mâm cỗ chay không chỉ hạn chế sát sinh, giúp tâm hồn thư thái mà còn mang ý nghĩa chiêu tài lộc đầu năm mới. Hãy cùng tham khảo thực đơn những món chay ngon, đẹp mắt và dễ làm dưới đây để lễ cúng thêm phần trang trọng, tươm tất.
1Ý nghĩa việc cúng chay ngày Rằm tháng Giêng
Trong văn hóa tâm linh của người Việt, Rằm tháng Giêng là dịp lễ trọng đại để cầu mong một năm mới mưa thuận gió hòa, gia đạo bình an. Việc dâng mâm cơm chay cúng Rằm tháng Giêng mang ý nghĩa nuôi dưỡng lòng từ bi, hạn chế sát sinh và hướng thiện.
Về mặt sức khỏe, sau những ngày Tết Nguyên đán "ê hề" thịt mỡ, các món chay thanh đạm giúp cân bằng khẩu vị và thanh lọc cơ thể. Một mâm cỗ chay tinh khiết dâng lên ban thờ không chỉ là nghi thức tín ngưỡng mà còn là cách để gia chủ tìm kiếm sự tĩnh tại, an nhiên trong tâm hồn cho năm mới hanh thông.
2Các món chay cúng Rằm tháng Giêng truyền thống
Xôi gấc chay
Màu đỏ của xôi gấc tượng trưng cho sự may mắn, hỷ khí và tài lộc đầu năm. Xôi gấc dẻo thơm, béo ngậy vị nước cốt dừa là món không thể thiếu trên mâm cúng. Khi đồ xôi, bạn nên chọn nếp cái hoa vàng hạt mẩy để thành phẩm được dẻo, bóng và thơm ngon nhất.
Canh nấm chay
Một bát canh nấm thanh mát giúp cân bằng vị giác cho cả mâm cỗ. Sự kết hợp của các loại nấm như nấm hương, nấm rơm, nấm linh chi cùng rau củ tạo nên vị ngọt tự nhiên mà không cần nhiều gia vị cầu kỳ. Món canh này tượng trưng cho sự hòa hợp của đất trời và ước mong mưa thuận gió hòa.
Đậu hũ kho nấm
Đậu hũ là nguyên liệu "quốc dân" trong ẩm thực chay, tượng trưng cho sự bình dị nhưng thanh cao. Món đậu hũ kho nấm với màu nâu cánh gián đẹp mắt, vị đậm đà đưa cơm thường được xem là món chính trong các món chay cúng Rằm tháng Giêng. Đậu hũ mềm thấm vị kết hợp cùng độ giòn sần sật của nấm tạo nên hương vị khó quên.
Nem chay
Nem chay (chả giò chay) với lớp vỏ vàng ruộm, giòn tan bao bọc phần nhân rau củ, miến và mộc nhĩ đầy đặn. Món ăn này không chỉ đẹp mắt mà còn thể hiện sự tỉ mỉ, khéo léo của người nội trợ. Những cuốn nem tròn trịa tượng trưng cho sự gắn kết và sung túc của gia đình trong năm mới.
3Các món chay cúng Rằm tháng Giêng dễ làm tại nhà
Rau củ xào thập cẩm
Rau củ xào thập cẩm là món ăn hội tụ đủ sắc màu ngũ hành: xanh của súp lơ, đỏ của cà rốt, nâu của nấm... Cách làm mâm cơm chay cúng rằm trở nên sinh động hơn chính là nhờ món xào này. Bạn chỉ cần chần sơ rau củ để giữ độ giòn, sau đó xào nhanh tay với dầu hào chay là đã có một đĩa xào bóng bẩy, hấp dẫn.
Canh rau củ chay
Thay vì hầm các loại nấm cầu kỳ, bạn có thể nấu canh rau củ từ hạt sen, bắp mỹ, cà rốt và khoai tây. Vị ngọt tiết ra từ rau củ tươi rất thanh mát, dễ ăn và tốt cho sức khỏe. Món canh này nấu rất nhanh, màu sắc tươi sáng giúp mâm cúng thêm phần bắt mắt và trang nghiêm.
Miến xào chay
Sợi miến dai dai xào cùng mộc nhĩ, giá đỗ và cà rốt là món ăn thay thế cơm tẻ rất phổ biến. Theo quan niệm dân gian, sợi miến dài tượng trưng cho sự trường thọ và gắn bó bền lâu. Bí quyết để miến xào chay không bị nát là ngâm miến trong nước lạnh và xào lửa lớn, đảo nhanh tay.
Chả lụa chay
Chả lụa chay làm từ tàu hũ ky hoặc bột mì căn hiện nay rất phổ biến và dễ mua. Bạn chỉ cần cắt khoanh tròn hoặc tỉa hoa xếp lên đĩa là đã có thêm một món ngon cho mâm cúng. Món này vừa tiết kiệm thời gian chế biến, vừa giúp mâm cỗ trông đầy đặn và sang trọng hơn.
4Những điều kiêng kỵ khi chuẩn bị món chay cúng Rằm tháng Giêng
Để giữ trọn ý nghĩa tâm linh và lòng thành kính, gia chủ cần lưu ý một số điều sau khi chế biến và bày biện:
- Tránh nêm nếm quá đậm: Món chay cúng Phật và gia tiên nên giữ vị thanh đạm tự nhiên. Không nên lạm dụng quá nhiều gia vị cay nồng hoặc mặn chát làm mất đi sự thanh tịnh của món ăn.
- Không dùng nguyên liệu ôi hỏng: Tuyệt đối phải chọn rau củ, hoa quả tươi ngon nhất để chế biến. Việc dùng thực phẩm héo úa, bầm dập thể hiện sự thiếu tôn trọng với bề trên và có thể mang lại năng lượng xấu.
- Tránh bày biện quá rườm rà: Mâm cúng cần sự trang nghiêm, gọn gàng. Không nên bày biện quá nhiều bát đĩa lộn xộn hoặc trang trí lòe loẹt, làm mất đi vẻ đẹp tinh tế và thanh thoát cần có của mâm cỗ chay.
5Thời gian và cách bày mâm cúng chay Rằm tháng Giêng
Thời điểm cúng tốt nhất thường là vào giờ Ngọ (11h - 13h) ngày chính Rằm (15 tháng Giêng). Tuy nhiên, nếu bận rộn, gia chủ có thể cúng từ sáng ngày 14 đến trước 19h tối ngày 15 âm lịch. Quan trọng nhất vẫn là lòng thành tâm, không nhất thiết phải quá cứng nhắc về mặt thời gian nếu điều kiện không cho phép.
Mâm cỗ nên được sắp xếp cân đối: món mặn (kho, xào) ở giữa hoặc xung quanh, bát canh và đĩa xôi đặt ở vị trí dễ thấy. Màu sắc món ăn nên hài hòa, xen kẽ xanh, đỏ, vàng để tạo cảm giác ấm cúng. Chén đũa dâng cúng phải sạch sẽ, khô ráo và được xếp ngay ngắn.
Nếu gia đình có ban thờ Phật, các món chay cúng Rằm tháng Giêng nên được dâng lên ban Phật hoặc đặt ở vị trí cao nhất, trang trọng nhất. Với ban thờ gia tiên, mâm cỗ chay cũng cần được đặt riêng biệt, tránh để lẫn lộn với các đồ cúng mặn (nếu có) để giữ sự thanh tịnh tuyệt đối cho không gian thờ tự.
Mong rằng những gợi ý trên sẽ giúp bạn tự tay chuẩn bị các món chay cúng Rằm tháng Giêng thật chu đáo và trọn vẹn dâng lên ban thờ. Mâm cỗ thanh khiết gói ghém tâm tư người làm không chỉ thể hiện sự hiếu kính mà còn khởi đầu cho năm mới cát tường. Chúc gia đình bạn có một ngày Tết Nguyên Tiêu thật ấm cúng, an nhiên và đón nhận nhiều phước lộc trong năm nay.
Có thể bạn quan tâm:
Chọn mua trái cây tươi ngon, giá tốt tại Bách Hoá XANH nhé:
