Tại sao thường bị đau sau zona thần kinh và những cách nào để có thể giảm đau hiệu quả? Hãy cùng giải đáp thắc mắc trong bài viết ngày hôm nay nhé!
Zona thần kinh thường gây ra cảm giác đau nhức cho bệnh nhân kể cả sau khi đã hết bệnh. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết nguyên nhân gây đau sau zona thần kinh và những cách giảm đau hiệu quả trong bài viết ngày hôm nay nhé!
1Đau sau zona thần kinh là gì?
Đau sau zona thần kinh là một biến chứng thường gặp sau khi mắc bệnh zona. Đây là tình trạng đau rát, ngứa ngáy hoặc nhói đau kéo dài ngay cả sau khi những tổn thương da như phát ban và mụn nước do zona đã lành hẳn. Hiện tượng này xảy ra khi các dây thần kinh bị tổn thương do virus varicella-zoster gây nên.
Triệu chứng của đau sau zona có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng và ở một số trường hợp, cơn đau có thể trở nên dai dẳng, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Các triệu chứng có thể dẫn đến mất ngủ, suy nhược, chán ăn và ảnh hưởng tiêu cực đến sinh hoạt hằng ngày.
2Nguyên nhân gây đau sau zona thần kinh
Đau dây thần kinh sau zona là một biến chứng phổ biến sau khi nhiễm virus Varicella Zoster (VZV), loại virus gây ra bệnh zona và thủy đậu. Virus này tác động mạnh đến các dây thần kinh cảm giác, khiến các đầu mút thần kinh viêm nhiễm, xơ hóa và thậm chí có thể bị hoại tử.
Do đó, quá trình truyền tải thông tin từ da đến não bộ bị rối loạn, gây ra cảm giác đau nhức thần kinh dữ dội và kéo dài. Một số yếu tố làm gia tăng nguy cơ đau dây thần kinh sau zona bao gồm:
- Khi người bệnh bị zona nặng, với phát ban, viêm nhiễm và đau thần kinh nghiêm trọng kéo dài, nguy cơ phát triển đau dây thần kinh sau zona tăng cao.
- Người trên 50 tuổi hoặc những người có hệ miễn dịch yếu do bệnh lý, căng thẳng, hoặc suy nhược cơ thể thường dễ bị tổn thương thần kinh hơn khi nhiễm virus.
- Mắc bệnh zona ở những vùng nhạy cảm như mặt, thân mình và cổ, nơi có nhiều dây thần kinh dễ tổn thương cũng dễ dẫn đến biến chứng đau dây thần kinh.
- Việc không điều trị kháng virus trong vòng 72 giờ sau khi phát ban đầu tiên xuất hiện có thể làm tăng nguy cơ đau sau zona do virus có thêm thời gian tác động và gây tổn thương nghiêm trọng hơn lên dây thần kinh.
3Triệu chứng đau sau zona thần kinh
Một số biểu hiện cụ thể của đau dây thần kinh sau zona bao gồm:
- Đau dây thần kinh: Không giống các cơn đau thông thường trên da, đau sau zona thâm nhập sâu vào các rễ thần kinh, mang lại cảm giác đau nhức mà các biện pháp giảm đau bên ngoài khó có thể làm dịu.
- Nhạy cảm với cơn đau: Người bệnh dễ bị kích thích bởi những tác động nhẹ như gió, chạm nhẹ, hay quần áo cọ xát vào vùng bị ảnh hưởng cũng có thể gây đau đớn dữ dội.
- Cơn đau kéo dài: Các nghiên cứu cho thấy nếu cơn đau tồn tại lâu hơn 30 hoặc 90 ngày sau khi khỏi bệnh, đó là dấu hiệu của đau thần kinh kéo dài. Ở một số trường hợp nghiêm trọng, cơn đau có thể kéo dài trong nhiều năm.
4Đối tượng dễ bị đau sau zona thần kinh
Đối tượng có nguy cơ cao dễ mắc chứng đau thần kinh sau khi bị zona thần kinh bao gồm những người cao tuổi, đặc biệt là những người trên 60 tuổi, do đây là nhóm có sức đề kháng suy giảm tự nhiên và dễ mắc biến chứng sau bệnh.
Phụ nữ cũng thuộc nhóm có nguy cơ cao, vì các thay đổi nội tiết tố có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hệ miễn dịch, khiến khả năng hồi phục sau bệnh chậm hơn. Ngoài ra, những người xuất hiện triệu chứng thần kinh như tê bì hay ngứa ran trước khi phát ban zona cũng dễ bị đau thần kinh hậu bệnh, vì các dấu hiệu này có thể cho thấy hệ thần kinh bị tổn thương sẵn.
Cuối cùng, nhóm có hệ miễn dịch yếu như người mắc bệnh mạn tính, người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch hoặc bệnh nhân HIV/AIDS cũng dễ bị đau kéo dài sau khi khỏi zona.
5Cách giảm đau sau zona thần kinh
Để giảm đau sau zona thần kinh, nhiều phương pháp điều trị có thể được sử dụng nhằm giảm thiểu cơn đau và giúp bệnh nhân hồi phục nhanh chóng hơn.
Sử dụng thuốc
- Thuốc uống: Các loại thuốc giảm đau được kê đơn như thuốc chống co giật và thuốc chống trầm cảm có thể hỗ trợ kiểm soát cơn đau dây thần kinh hiệu quả. Những loại thuốc này giúp giảm đau bằng cách điều chỉnh hoạt động của các dây thần kinh bị tổn thương. Thuốc giảm đau nhóm opioid cũng có thể được dùng, tuy nhiên cần sự giám sát chặt chẽ từ bác sĩ để tránh nguy cơ phụ thuộc vào thuốc.
- Thuốc bôi và cao dán: Kem bôi chứa capsaicin hay miếng dán capsaicin và cao dán lidocain đều là các lựa chọn giúp giảm đau tại chỗ. Chúng giúp làm dịu cơn đau và cảm giác nóng rát tại vùng da bị ảnh hưởng, tuy nhiên cần tránh dùng trên vết thương hở để ngăn ngừa kích ứng.
- Thuốc tiêm: Các phương pháp tiêm steroid và methylprednisolon acetat có thể được thực hiện trong các trường hợp đau nghiêm trọng hoặc kéo dài. Phương pháp này giúp giảm viêm, làm dịu sự nhạy cảm của dây thần kinh và giúp giảm đau nhanh chóng, nhưng cần được thực hiện bởi các bác sĩ có chuyên môn để đảm bảo an toàn.
Vật lý trị liệu
Để giảm đau sau zona thần kinh, một số phương pháp vật lý trị liệu có thể mang lại hiệu quả đáng kể khi kết hợp cùng điều trị bằng thuốc và tiêm. Một số phương pháp như liệu pháp laser, chiếu tia tử ngoại hoặc ánh sáng ngắn lên vùng da bị tổn thương có tác dụng giảm viêm và xoa dịu cơn đau.
Ngoài ra, phương pháp kích thích điện có thể giúp giảm đau bằng cách đưa các xung điện qua da, tác động lên dây thần kinh, hoặc sử dụng kỹ thuật phong bế hạch rễ sau thần kinh để ngăn chặn tín hiệu đau từ hệ thần kinh giao cảm.
Những phương pháp này khi được thực hiện đúng cách có thể giúp người bệnh nhanh chóng cải thiện triệu chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.
6Cách phòng ngừa biến chứng zona thần kinh
Để phòng ngừa biến chứng zona thần kinh, đặc biệt là đau dây thần kinh sau zona, có thể áp dụng các biện pháp sau:
- Thăm khám và điều trị sớm: Ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc zona thần kinh, nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, chẩn đoán và bắt đầu điều trị kháng virus kịp thời. Hỏi ý kiến bác sĩ về cách chăm sóc phù hợp tại nhà để kiểm soát diễn biến bệnh, ngăn ngừa biến chứng.
- Tiêm ngừa vắc-xin: Tiêm phòng để tăng cường miễn dịch, giúp phòng ngừa bệnh zona và các biến chứng, đặc biệt là đau dây thần kinh sau zona.
- Giữ vệ sinh vùng da tổn thương: Vệ sinh vùng da bị zona với nước sạch và xà phòng dịu nhẹ, kết hợp dùng dung dịch sát khuẩn để loại bỏ bụi bẩn, vi khuẩn và ngăn ngừa nguy cơ nhiễm trùng.
- Xây dựng chế độ dinh dưỡng lành mạnh: Ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, tăng cường protein, vitamin và khoáng chất để hỗ trợ hệ miễn dịch. Tránh các thức ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ hoặc gây kích ứng để giảm nguy cơ viêm nhiễm và kiểm soát bệnh tốt hơn.
- Duy trì hoạt động thể chất phù hợp: Tập thể dục nhẹ nhàng giúp tăng sức đề kháng và phòng ngừa biến chứng. Tránh vận động mạnh để không làm tổn thương thêm vùng da bị zona.
- Giữ gìn môi trường sống sạch sẽ: Dọn dẹp và giữ vệ sinh không gian sống, nhất là khu vực nghỉ ngơi, để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và tăng cường sức khỏe tổng thể trong quá trình điều trị.
Đau sau zona thần kinh có thể gây nhiều phiền toái và ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Hiểu rõ nguyên nhân gây ra cơn đau này giúp chúng ta áp dụng các biện pháp giảm đau phù hợp và hiệu quả hơn.
Có thể bạn quan tâm:
Mua ngay các loại trái cây tại Bách hóa XANH để sử dụng nhé
Mua ngay các loại trái cây tại Bách hóa XANH để sử dụng nhé:
