Mụn mủ là tình trạng da liễu thường gặp, gây sưng viêm và đau rát. Cùng tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách điều trị hiệu quả ngay sau đây.
loading content table...
Mụn mủ là gì? Đây là tình trạng da phổ biến khiến nhiều người, đặc biệt là thanh thiếu niên và người có làn da dầu mụn, lo lắng vì dễ để lại thâm, sẹo. Bài viết sẽ giúp bạn nhận biết dấu hiệu mụn mủ, hiểu rõ nguyên nhân gây ra và lựa chọn phương pháp điều trị hiệu quả, an toàn.
1Mụn mủ là gì?
Định nghĩa chi tiết về mụn mủ

Mụn mủ là một loại mụn có chứa mủ – một chất dịch màu vàng hoặc trắng, thường là kết quả của quá trình nhiễm trùng hoặc viêm tại nang lông. Mụn mủ thường có kích thước lớn hơn so với các loại mụn khác và có thể gây đau nhức, khó chịu. Vi khuẩn sinh sôi làm cho vùng da bị nhiễm trùng và tạo thành một vết sưng, từ đó hình thành mủ bên trong.
Quá trình hình thành mủ

Mụn mủ xuất hiện khi tuyến bã nhờn trong da bị tắc nghẽn, tạo ra một môi trường lý tưởng cho vi khuẩn:
- Tắc nghẽn lỗ chân lông: Mụn mủ bắt đầu khi lỗ chân lông bị tắc nghẽn bởi dầu nhờn, tế bào chết, và vi khuẩn.
- Viêm nhiễm: Khi vi khuẩn tấn công và phát triển trong lỗ chân lông, hệ miễn dịch phản ứng bằng cách gửi các tế bào bạch cầu đến để tiêu diệt vi khuẩn. Quá trình này dẫn đến sự hình thành mủ, một chất dịch bao gồm tế bào chết, vi khuẩn, và các tế bào bạch cầu.
- Mủ xuất hiện: Mủ hình thành trong nốt mụn, gây đau và sưng. Khi mụn không được điều trị kịp thời, mủ có thể trở thành một mụn mủ rõ rệt với phần đầu màu trắng hoặc vàng.
Phân biệt mụn mủ với các loại mụn khác

- Mụn đầu đen: Mụn đầu đen xuất hiện khi lỗ chân lông bị tắc nghẽn bởi bã nhờn và tế bào chết. Mặc dù mụn này có màu đen ở phần đầu nhưng không có mủ như mụn mủ và thường không gây đau.
- Mụn đầu trắng:Mụn đầu trắng là một dạng mụn nhỏ, bị tắc nghẽn dưới da và không có phần mủ hiện rõ như mụn mủ. Mụn đầu trắng thường không bị viêm và không sưng to như mụn mủ.
- Mụn sần: Mụn sần thường là những nốt mụn đỏ, không có mủ và chỉ có viêm. Mụn sần có thể cảm thấy đau hoặc nóng khi chạm vào, nhưng không có sự hình thành mủ như mụn mủ.
2Nguyên nhân gây ra mụn mủ
Mụn mủ có thể được gây ra bởi nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm cả nguyên nhân bên trong cơ thể và các yếu tố bên ngoài tác động vào da.
Nguyên nhân bên trong

Mụn mủ không chỉ xuất hiện do các tác động từ môi trường mà còn bắt nguồn từ những thay đổi và rối loạn bên trong cơ thể. Dưới đây là một số nguyên nhân nội sinh phổ biến gây nên tình trạng mụn mủ:
- Rối loạn nội tiết tố: Thay đổi hormone trong cơ thể, đặc biệt là trong thời kỳ dậy thì, kinh nguyệt hoặc mang thai, có thể kích thích tuyến bã nhờn sản xuất nhiều dầu hơn. Lượng dầu dư thừa này dễ dàng tắc nghẽn lỗ chân lông, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và gây viêm, từ đó hình thành mụn mủ.
- Di truyền: Di truyền cũng đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định việc cơ thể dễ mắc mụn hay không. Nếu trong gia đình có người bị mụn mủ, khả năng cao bạn cũng có thể gặp phải tình trạng này.
- Căng thẳng và stress: Căng thẳng kéo dài có thể làm tăng sản xuất hormone cortisol trong cơ thể, dẫn đến sự gia tăng bã nhờn, gây tắc nghẽn lỗ chân lông và hình thành mụn mủ.
- Chế độ ăn uống không lành mạnh: Một chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ hoặc đường có thể làm tăng khả năng hình thành mụn. Các thực phẩm có chỉ số glycemic cao như bánh kẹo, thực phẩm chiên rán có thể làm tăng mức insulin và dẫn đến việc tăng sản xuất bã nhờn.
Nguyên nhân bên ngoài

Ngoài các yếu tố từ bên trong cơ thể, những thói quen sinh hoạt và tác động từ môi trường xung quanh cũng góp phần lớn vào việc hình thành mụn mủ. Cụ thể:
- Vệ sinh da không đúng cách: Việc không làm sạch da đúng cách hoặc không tẩy trang sau khi trang điểm có thể khiến bã nhờn, bụi bẩn và vi khuẩn tích tụ trên da, làm tắc nghẽn lỗ chân lông và dẫn đến mụn mủ.
- Sử dụng sản phẩm chăm sóc da không phù hợp: Các sản phẩm có thành phần gây bít tắc lỗ chân lông như dầu khoáng, parabens, hoặc cồn có thể khiến da dễ bị mụn. Sử dụng mỹ phẩm không phù hợp với loại da có thể gây ra mụn, đặc biệt là mụn mủ.
- Tiếp xúc với môi trường ô nhiễm: Môi trường có nhiều bụi bẩn, khói xe, và các chất ô nhiễm khác có thể làm tắc nghẽn lỗ chân lông, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và gây mụn.
- Chạm tay lên mặt thường xuyên: Việc chạm tay lên mặt, đặc biệt là khi tay không sạch, có thể mang vi khuẩn và bụi bẩn lên da, gây nhiễm trùng và hình thành mụn mủ.
- Ánh nắng mặt trời và sự thay đổi nhiệt độ: Mặc dù ánh nắng mặt trời có thể giúp điều trị mụn, nhưng nếu tiếp xúc quá lâu với tia UV, có thể làm da bị viêm và tăng sản xuất bã nhờn, tạo ra môi trường thuận lợi cho mụn mủ hình thành.
3Dấu hiệu nhận biết mụn mủ

Mụn mủ có những đặc điểm riêng biệt giúp bạn dễ dàng nhận diện. Dưới đây là các triệu chứng và dấu hiệu cụ thể để nhận biết mụn mủ:
Sưng đỏ và viêm
Mụn mủ thường xuất hiện dưới dạng một nốt mụn lớn, có màu đỏ và sưng tấy xung quanh. Vùng da bị ảnh hưởng có thể trở nên đau và có cảm giác nóng khi chạm vào. Sự sưng tấy này là do viêm nhiễm do vi khuẩn.
Có mủ ở trung tâm
Đây là dấu hiệu dễ nhận diện nhất của mụn mủ. Mủ thường có màu vàng hoặc trắng và có thể tích tụ ở phần trung tâm của nốt mụn, tạo thành một "đầu mụn" có thể nổi bật hơn các phần xung quanh. Mủ là kết quả của viêm nhiễm do vi khuẩn và tế bào bạch cầu.
Đau và khó chịu
Mụn mủ gây đau đớn khi chạm vào hoặc khi có sự thay đổi nhiệt độ (như khi ra ngoài nắng hoặc chạm vào nước lạnh). Cảm giác này là do sự viêm nhiễm và sự tích tụ mủ bên trong.
Kích thước lớn hơn so với các loại mụn khác
Mụn mủ thường có kích thước lớn hơn so với các loại mụn khác như mụn đầu đen, mụn đầu trắng hay mụn cám. Những nốt mụn này có thể lan rộng ra khu vực da xung quanh.
Hình dạng tròn và nhô lên khỏi bề mặt da
Mụn mủ có hình dạng tròn, nhô lên rõ rệt khỏi bề mặt da. Khi nhìn từ xa, mụn mủ có thể làm cho làn da trở nên không đều và kém mịn màng.
Có thể để lại sẹo nếu không được điều trị đúng cách
Nếu mụn mủ không được chăm sóc và điều trị đúng cách, nó có thể gây tổn thương da nghiêm trọng và để lại sẹo, thậm chí là vết thâm lâu dài.
4Các phương pháp điều trị mụn mủ hiệu quả
Việc điều trị mụn mủ có thể thực hiện theo nhiều phương pháp khác nhau tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của mụn. Dưới đây là các phương pháp điều trị mụn mủ hiệu quả cho từng mức độ khác nhau.
Điều trị tại nhà (mức độ nhẹ)
Sử dụng sản phẩm trị mụn có chứa benzoyl peroxide hoặc salicylic acid

Các sản phẩm trị mụn có chứa benzoyl peroxide giúp tiêu diệt vi khuẩn gây mụn, giảm viêm và làm sạch lỗ chân lông. Salicylic acidcũng có tác dụng tương tự, giúp tẩy tế bào chết và thông thoáng lỗ chân lông.
Chườm lạnh

Sử dụng một miếng vải sạch hoặc khăn lạnh để chườm lên vùng mụn có thể giúp giảm sưng tấy và đau. Lạnh làm thu nhỏ mạch máu và giảm viêm, từ đó giảm sự khó chịu do mụn gây ra.
Dùng tinh dầu tràm trà

Tinh dầu tràm trà có đặc tính kháng khuẩn tự nhiên, giúp tiêu diệt vi khuẩn gây mụn và giảm viêm. Bạn có thể dùng một miếng bông thấm tinh dầu tràm trà và thoa nhẹ lên vùng da bị mụn.
Rửa mặt sạch sẽ và duy trì vệ sinh da

Làm sạch da mặt với sữa rửa mặt nhẹ nhàng mỗi ngày giúp loại bỏ bụi bẩn, dầu thừa và vi khuẩn, ngăn ngừa sự tắc nghẽn lỗ chân lông. Tuy nhiên, tránh rửa mặt quá nhiều lần trong ngày, vì sẽ làm khô da và kích thích tuyến bã nhờn sản xuất nhiều dầu hơn.
Sử dụng mặt nạ đất sét

Mặt nạ đất sét có khả năng hút dầu thừa và làm sạch lỗ chân lông. Đắp mặt nạ đất sét 1-2 lần mỗi tuần có thể giúp kiểm soát dầu thừa và giảm sự xuất hiện của mụn.
Điều trị y tế (mức độ trung bình đến nặng)

Sử dụng thuốc trị mụn theo toa bác sĩ
Nếu tình trạng mụn mủ nghiêm trọng hơn, bác sĩ có thể kê đơn các loại thuốc trị mụn mạnh hơn như thuốc kháng sinh (clindamycin, tetracycline), hoặc thuốc trị mụn có chứa retinoids (retinol, tretinoin). Những loại thuốc này giúp điều trị mụn mủ bằng cách giảm viêm và ngăn ngừa vi khuẩn phát triển.
Kháng sinh đường uống
Các loại kháng sinh như doxycycline hoặc minocycline có thể được bác sĩ kê đơn để điều trị mụn mủ. Thuốc kháng sinh giúp giảm vi khuẩn trên da và làm dịu tình trạng viêm nhiễm.
Thuốc uống chứa hormone (đối với phụ nữ)
Trong trường hợp mụn mủ do sự mất cân bằng hormone, bác sĩ có thể kê đơn thuốc tránh thai hoặc thuốc chống androgen như spironolactone để điều chỉnh mức độ hormone trong cơ thể.
Tẩy tế bào chết bằng hóa học
Bác sĩ có thểsử dụng các liệu pháp tẩy tế bào chết bằng hóa học (chemical peels) để giúp loại bỏ tế bào chết và cải thiện sự thông thoáng của lỗ chân lông.Các axit glycolic hoặc salicylic thường được sử dụng trong phương pháp này.
Các liệu pháp tại phòng khám da liễu

Liệu pháp laser trị mụn
Các phương pháp laser như laser carbon dioxide (CO2) hoặc laser ánh sáng xung (IPL) có thể giúp tiêu diệt vi khuẩn, giảm viêm và làm sạch lỗ chân lông. Phương pháp này cũng giúp giảm sự xuất hiện của sẹo mụn.
Lột da (Microdermabrasion)
Microdermabrasion là phương pháp sử dụng các tinh thể mịn hoặc máy hút chân không để tẩy tế bào chết và loại bỏ bụi bẩn, dầu thừa. Phương pháp này giúp làm thông thoáng lỗ chân lông và cải thiện làn da mịn màng hơn.
Tiêm cortisone
Tiêm cortisone vào các mụn mủ lớn có thể giúp giảm sưng viêm nhanh chóng, đồng thời giúp mụn xẹp đi mà không để lại sẹo. Tuy nhiên, phương pháp này cần được thực hiện bởi bác sĩ da liễu có kinh nghiệm.
Tẩy tế bào chết bằng axit retinoic
Bác sĩ có thể áp dụng liệu pháp điều trị bằng axit retinoic tại phòng khám để loại bỏ tế bào chết và giảm sự tắc nghẽn lỗ chân lông. Đây là một phương pháp hiệu quả cho những trường hợp mụn mủ nặng.
Lưu ý quan trọng khi điều trị

Không nặn mụn
Việc nặn mụn mủ có thể khiến vi khuẩn lây lan ra vùng da khác, làm tình trạng mụn trở nên nghiêm trọng hơn và dễ để lại sẹo vĩnh viễn. Hãy để mụn tự lành hoặc điều trị đúng cách.
Duy trì một chế độ chăm sóc da đúng cách
Điều quan trọng là duy trì một thói quen chăm sóc da hợp lý, bao gồm làm sạch da đúng cách, sử dụng sản phẩm không gây tắc nghẽn lỗ chân lông và dưỡng ẩm cho da.
Tham khảo ý kiến bác sĩ da liễu
Đối với các trường hợp mụn mủ nghiêm trọng hoặc mụn kéo dài không khỏi, việc tham khảo ý kiến bác sĩ da liễu là cần thiết. Bác sĩ có thể đưa ra phác đồ điều trị phù hợp và tránh các biến chứng không mong muốn.
Không sử dụng quá nhiều sản phẩm trị mụn cùng lúc
Sử dụng quá nhiều sản phẩm trị mụn có thể làm khô da, kích ứng và khiến tình trạng mụn mủ thêm nghiêm trọng. Hãy lựa chọn các sản phẩm trị mụn phù hợp và sử dụng chúng theo đúng chỉ dẫn.
5Biện pháp phòng ngừa mụn mủ

Việc phòng ngừa mụn mủ không chỉ giúp bạn giảm nguy cơ xuất hiện mụn mà còn duy trì làn da khỏe mạnh. Dưới đây là những biện pháp hiệu quả để ngăn ngừa mụn mủ:
Giữ vệ sinh da mặt sạch sẽ
Rửa mặt đúng cách là bước cơ bản và quan trọng nhất để ngăn ngừa mụn. Hãy rửa mặt ít nhất hai lần mỗi ngày (sáng và tối) với sữa rửa mặt dịu nhẹ để loại bỏ bụi bẩn, dầu thừa và tế bào chết. Tránh rửa mặt quá nhiều lần trong ngày, vì có thể làm khô da và kích thích tuyến bã nhờn sản xuất dầu nhiều hơn.
Chọn sản phẩm chăm sóc da phù hợp
Sử dụng các sản phẩm không chứa thành phần gây tắc nghẽn lỗ chân lông (non-comedogenic). Chọn các sản phẩm chăm sóc da phù hợp với loại da của bạn (da dầu, da khô, da nhạy cảm) để tránh kích ứng hoặc làm tình trạng mụn trở nên tồi tệ hơn.
Dưỡng ẩm cho da
Mặc dù bạn có thể nghĩ rằng dưỡng ẩm làm da dễ bị mụn hơn, nhưng thực tế, dưỡng ẩm là cần thiết để duy trì độ ẩm tự nhiên cho da, đặc biệt là da dầu hoặc da dễ nổi mụn. Hãy chọn kem dưỡng ẩm không gây tắc nghẽn lỗ chân lông (non-comedogenic) để giúp da mềm mại và cân bằng.
Tránh chạm tay lên mặt
Tay có thể mang theo vi khuẩn, bụi bẩn và dầu thừa, vì vậy hãy tránh chạm tay vào mặt, đặc biệt là khi tay không sạch. Việc này có thể gây nhiễm khuẩn và tắc nghẽn lỗ chân lông, tạo điều kiện cho mụn hình thành.
6Câu hỏi thường gặp về mụn mủ

Mụn mủ có tự khỏi không?
Mụn mủ có thể tự khỏi nếu được chăm sóc đúng cách và tình trạng không quá nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu mụn không giảm hoặc trở nên nghiêm trọng hơn, việc điều trị bằng thuốc hoặc đến bác sĩ da liễu là cần thiết để ngăn ngừa sẹo và các vấn đề khác.
Tại sao mụn mủ thường xuất hiện ở tuổi dậy thì?
Mụn mủ xuất hiện chủ yếu do sự thay đổi nội tiết tố trong giai đoạn dậy thì. Cơ thể sản xuất nhiều bã nhờn hơn, dễ gây tắc nghẽn lỗ chân lông và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến hình thành mụn mủ.
Nặn mụn mủ có làm giảm tình trạng mụn không?
Nặn mụn mủ không chỉ không giúp giảm tình trạng mụn mà còn có thể khiến vi khuẩn lây lan ra vùng da xung quanh, làm tình trạng mụn trở nên nghiêm trọng hơn. Thậm chí, việc nặn mụn sai cách có thể dẫn đến sẹo vĩnh viễn.
Mụn mủ là vấn đề da liễu không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng đến tự tin. Việc nhận biết sớm và điều trị kịp thời sẽ giúp bạn ngăn ngừa tình trạng này trở nên tồi tệ hơn. Đừng để mụn mủ phá hỏng làn da và cuộc sống của bạn. Hãy tìm hiểu kỹ về nguyên nhân và cách điều trị mụn mủ hiệu quả ngay hôm nay.
Có thể bạn quan tâm:
Mua kem dưỡng da có bán tại Bách hóa XANH: